Landschap Hoofdzakelijk werken die zijn ontstaan n.a.v. diverse landschappen die ik ben tegengekomen op mijn reizen.

uit 2010 tot 2017 (klik op de afbeelding om het werk groter te bekijken)
stuur een bericht naar de kunstenaar

Col de Puymorens

2017

Het is herfst op deze bergpas, de Col de Puymorens in de Pyreneeën. Deze pas, met een hoogte van 1920 meter, is de verbinding tussen Spanje, Frankrijk en Andorra. Voordat Andorra de belastingvrije hoofdstad van Europa werd en Franse en Spaanse burgers verleid werden om hier massaal hun auto’s te komen vullen, was deze route over de Puymorens waarschijnlijk een rustig bergweggetje.

Jostedalsbreen 2017

2017

In 2015 zijn we hier voor de derde keer. De ezels zijn vervangen door gemotoriseerde karren, waar vooral veel Japanners gebruik van lijken te maken. Het was ons ook al opgevallen dat in de Oldenfjord drie groten cruiseschepen afgemeerd lagen. Het is nu nog een stuk verder lopen, maar uiteindelijk komen we door een natuurlijk tunneltje dat we nog niet eerder hadden gezien, bij een breed open dal en ja, daar is de Jostedalsbreen dan toch weer! We zien nog net dat zich vanaf de gletsjertong een groot stuk ijs los maakt en omlaag stort. Nu kan je helemaal niet meer bij het ijs komen, het komt niet verder dan halverwege de steile berghelling. Het is wel duidelijk dat de klimaatverandering hier zijn invloed doet gelden. De Briksdalsbreen ziet er nu uit zoals de andere gletsjertong die we in 1998 vanaf de camping zagen. De vraag is of onze kinderen of kleinkinderen nog wel een gletsjer zullen zien als ze denken we gaan de reis van opa en oma eens nadoen, en of ze dan niet zullen zeggen: ja, opa had altijd al van die verhalen en veel te veel verbeelding, hij zei ook wel eens dat er een krokodil in de vijver zat en die vijver had een doorsnee van net aan één meter!

Nordkapp

2017

Na een reis door Zweden, Finland en Noorwegen kom je dan op een mooie zonovergoten dag aan  bij de Noordkaap. Rijd je voor €60 door de tolpoortjes naar de officiële parkeerplaats, of loop je naar de rand van de kaap met de Noordelijke IJszee in de diepte? Wij kozen voor het laatste. Op zo’n 300m diepte zie je het ijskoude water tegen de kust slaan. Hiervandaan is het nog maar 2080 km naar de Noordpool, maar dat doen we toch maar niet, eerst door het koude water en vervolgens nog over het ijs lijkt mij nu even te ver gaan, maar wie weet ooit in de toekomst….. De Noordkaap is niet het noordelijkste puntje van heel Europa, dat is Kaap Fligely op de eilandengroep Frans Jozefland, die ook nog tot Europa behoort en ca. 600 km ten noorden van de Noordkaap ligt. De Noordkaap is ook niet de noordelijkste punt van het Europese vasteland. Zelfs wanneer je kleine eilanden niet meerekent, is het iets oostelijker gelegen Kinnarodden eigenlijk het noordelijkste puntje.

Ornolac Ussat Les Bains

2017

  Ornolac Ussat Les Bains ligt in de buurt van Foix in de Midi-Pyrénées in Frankrijk. De regio Midi-Pyrénées werd door de Franse regering pas in de late 20ste eeuw samengesteld uit maar liefst acht voormalige provincies. Daarmee werd het de grootste regio van Frankrijk, groter dan Nederland of Denemarken. Het gebied strekt zich uit van het zuidelijk deel van het Massif Central tot en met de Pyreneeën als zuidelijke grens.

Skånvika Nordkapp

2017

Na een reis door Zweden, Finland en Noorwegen kom je dan op een mooie zonovergoten dag aan  bij de Noordkaap. Rijd je voor €60 door de tolpoortjes naar de officiële parkeerplaats, of loop je naar de rand van de kaap met de Noordelijke IJszee in de diepte? Wij kozen voor het laatste. Op zo’n 300m diepte slaat het ijskoude water tegen de kust. Hiervandaan is het nog maar 2080 km naar de Noordpool, maar dat doen we toch maar niet, eerst door het koude water en vervolgens nog over het ijs lijkt mij nu even te ver gaan, maar wie weet ooit in de toekomst….. De Noordkaap is niet het noordelijkste puntje van heel Europa, dat is Kaap Fligely op de eilandengroep Frans Jozefland, die ook nog tot Europa behoort en ca. 600 km ten noorden van de Noordkaap ligt. De Noordkaap is zelfs niet de noordelijkste punt van het Europese vasteland. Het noordelijkste puntje is eigenlijk Kinnarodden, de Nordkinn Kaap op het iets oostelijker gelegen Nordkinn schiereiland.

Varangerfjorden

2017

Blokken marmer liggen hier zomaar aan de kust van de Varangerfjord in het uiterste noorden van Noorwegen, binnen de Arctische klimaatgordel. De Varangerfjord is ook nog eens de meest oostelijke fjord van Noorwegen (zelfs net zo oostelijk als Istanbul!) en grenst aan Rusland, wat te merken is aan de Russisch-Noorse straatnaambordjes. De fjord is ongeveer 100 kilometer lang en is een zeearm van de Barentszee. Het kustlandschap is afwisselend: er zijn zandstranden, maar ook maanlandschappen en bijzondere bergformaties met kleine vissersdorpjes ertussenin.

Vielsalm Waals

2017

Deze mergelgroeve ligt in de buurt van Vielsalm in België. Vielsalm (spreek uit: vjelsalm) betekent de Oude Salm, naar het riviertje dat door dit gebied stroomt. In de  zomer trekt het plaatsje veel toeristen naar zijn bosbessenfeesten. Het wordt ook wel ‘de hoofdstad van de bosbessen’ genoemd. Mergel is de naam die in Limburg wordt gegeven aan krijtgesteente. Hierbij gaat het meestal niet om mergel volgens de geologische betekenis. De Limburgse mergel is vooral afgezet tijdens het Krijt en komt ondergronds in vrijwel geheel Nederland en in grote delen van Vlaanderen voor. Mergel bestaat voor 98% uit koolzure kalk en voor 2% uit andere bestanddelen, voornamelijk zand. In Nederland is het de enige steensoort die gewonnen wordt voor gebruik in de bouw en voor monumentaal werk, maar in België is het een van de vele, voor deze doeleinden gewonnen steensoorten. Ondanks dat het een zeer zacht gesteente is, is het vrij weervast, mits de vochthuishouding goed geregeld is: natte mergel kan kapotvriezen.

Cromer

2016

Dit stuk Noordzeestrand ligt bij het kustplaatsje Cromer in Norfolk (GB). De herkomst van de naam Cromer is onduidelijk: het kan afgeleid zijn van crow mere: het ‘kraaienmeer’, maar waarschijnlijker komt het van een oud woord wat een opening tussen de kliffen betekent. Een bres in de kliffen is mij toen niet opgevallen, maar wel de houten golfbrekers die hier liggen. Ze lijken hun werk goed te doen, maar desalniettemin werd deze kust op 5 december 2013 getroffen door een stormvloed die aanzienlijke schade veroorzaakte. Op dezelfde wijze verdween het oorspronkelijke dorp Cromer-Shipden, iets verder in noordoostelijke richting, in de 15e eeuw in de golven. Een rotspunt (Church Rock) in zee herinnerde nog aan het verzwolgen dorp, maar werd aan het einde van de 19e eeuw opgeblazen nadat er een schip schipbreuk op had geleden. Hier in zee ligt bovendien het grootste krijt-rif van Europa.

Gordale Beck

2016

Deze beek, de Gordale Beck, stroomt door het beroemde kalkstenen ravijn de Gordale Scar, ten noordoosten van Malham in North Yorkshire, Engeland. Na een reis door de kloof mondt hij een paar mijl stroomafwaarts uit in de rivier de Aire. De Gordale Scar (het Gordale ‘litteken’) heeft twee watervallen en overhangende kalkstenen kliffen van meer dan 100 meter hoog. Dit litteken is ontstaan in de laatste ijstijd, door enorme hoeveelheden water van smeltende gletsjers en een ingestorte grot. De plek spreekt aardig tot de verbeelding, en is veelvuldig bezongen en vastgelegd door kunstenaars zoals William Turner of de dichters William Wordsworth en Thomas Gray De laatste zei dat hij hier hooguit een kwartier kon verblijven, en ‘niet zonder te huiveren’. Dit gaat mij wel wat ver. Wij hebben hier overnacht en het wel als een bijzondere plek ondergaan. Nu ik met dit werk aan de slag ben, voelt het wel alsof er op je gekeken werd, dus hangt er een oog in de lucht.

Gordale Scar,

2016

  Wanneer je langs de Gordale Beck loopt, de beek die door deze vallei in North Yorkshire in Engeland stroomt, blijkt het pad om een hoek onverwacht dood te lopen (behalve voor meer ervaren klimmers) op een over grote rotsblokken stortende waterval in een immense kom van rotswanden, die een ingestorte grot blijkt te zijn: de Gordale Scar (het Gordale ‘litteken’). Waar doet dit aan denken? Dit lijkt wel Helms Diep uit ‘The Lord of the Rings’! Dat kan niet, want die film is opgenomen in Nieuw-Zeeland.  Maar na wat zoeken blijkt inderdaad dat Tolkien de inspiratie voor Helms Diep hier heeft opgedaan! Behalve de Gordale Scar, vind je langs deze beek ook Janet’s Foss, een waterval waar volgens de legende Janet, de koningin van de feeën, haar thuis had en Malham Cove, een 80m hoge kalkstenen rotswand, bekroond door een natuurlijke kalksteenbestrating.

Kust Marbella

2016

In de jaren 1960/’70 is dit voormalige vissersdorp met zijn 26 km lange strand omgetoverd tot een groot vakantieoord en de geliefde vakantiebestemming van miljoenen vakantiegangers geworden. De hele kust heeft zich tot één lang toeristencentrum ontwikkeld, met hoge flats, hotels en winkelcomplexen die inmiddels aan renovatie toe zijn, waar het door de crisis niet altijd van komt. De rijken der aarde en de celebrities hebben hun optrekjes verderop in de heuvels, van de rest van de wereld afgeschermd. Maar op nog geen tien kilometer van de kust tref je ook een totaal andere wereld aan: authentieke witte dorpjes en een prachtige natuur met bergen, kloven, grotten en een weelderige flora die de Costa del Sol een uniek karakter geven.

Llivia

2016

Llivia is een hooggelegen Spaans stadje in de Pyreneeën, dat volledig omsloten is door Frans grondgebied. Rond 1660 werd de Spaans/Franse grens opnieuw bepaald en werden 33 voorheen Spaanse dorpen, waaronder Llivia, voortaan Frans, tot de Spanjaarden ontdekten dat Llivia stadsrechten had en dus niet onder het contract viel. Zodoende werd het een enclave. De stad was rond 3000 v.Chr. al bewoond. Op het wapenschild staat Hecules, die volgens de legende de stad gesticht zou hebben. Hercules was de zoon van oppergod Zeus en prinses Alkmene, die getrouwd was met Amphitryon. Zeus verleidde haar door zich als haar echtgenoot te vermommen, waarna zij een tweeling kreeg, Hercules (van Zeus) en Iphicles (van Amphitryon). Maar Zeus’ echtgenote, de godin Hera, was jaloers op het overspel van haar man en zond twee verschrikkelijke slangen naar de wieg, die echter door het oersterke wonderkind Hercules gewurgd werden. Bovendien wilde Zeus dat Hercules  het eeuwige leven zou verkrijgen door hem moedermelk te laten drinken van Hera. Maar toen zij dat merkte, zorgde ze ervoor dat de melk werd gemorst, en die gemorste melk vormde de Melkweg.

Malham Cove

2016

Malham Cove is een kalksteenformatie 1 km ten noorden van het dorp Malham, in de Yorkshire Dales in Noord-Engeland. De grote, gebogen rotswand werd gevormd door een 300 m brede en 80 m hoge waterval die smeltwater van gletsjers afvoerde aan het eind van de laatste ijstijd, meer dan 12.000 jaar geleden. Bovenop is deze bijzondere kalksteen ’bestrating’ ontstaan. Toen de gletsjer zich terugtrok ontstond het vlakke, kale kalksteenbed aan de bovenrand. Omdat kalksteen licht oplosbaar is in water, kan drainage langs voegen en scheuren in de kalksteen een steeds duidelijker patroon gaan vormen. De stenen worden ‘clints’ genoemd en de (soms diepe) scheuren ‘grykes’. Wanneer de grykes vrij recht zijn en de clints vrij uniform in grootte is de gelijkenis met door de mens gemaakte bestrating opvallend, en hier is dat duidelijk het geval. Deze plek werd gebruikt in de filmversie van Emily Brontë's ‘Wuthering Heights’ uit 1992 en in de 7e Harry Potterfilm (Harry Potter en de Relieken van de Dood - deel 1), als een van de plaatsen waarlangs Hermelien en Harry reizen.

Mealt Falls

2016

Dit gebied bevindt zich aan de Noordoostkust van het eiland Skye in Schotland. Tussen 61 en 55 miljoen jaar geleden vond er nog grote vulkanische activiteit plaats in dit deel van Schotland. Zowel de Cuillin bergen in het zuiden van Skye als dit noordelijk deel van het schiereiland Trotternish werden toen gevormd. Het hele gebied was bedekt met gesmolten steen, een laag van meer dan 1200 m dik. Toen de lava langzaam afkoelde, zocht die zich een weg over de oudere zandsteenlaag uit het Jura. Zo vormden zich markante basalt-pilaren, die rusten op een zandstenen basis. Een daarvan is de prachtige, 90m hoge Kilt Rock, die opvallend lijkt op een geplooide Schotse kilt. Wanneer er een sterke wind waait, is er op deze plek een griezelige, rondspokende toon te horen. Het instrument dat dit geluid voortbrengt, blijkt het hekwerk te zijn dat het uitkijkpunt omringt. Zo wordt het adembenemende uitzicht van de Noordoostkust van Skye begeleid door intrigerende orgelmuziek!

Porsanggerfjord

2016

Porsanger heeft een bevolking van bijna 4000 inwoners, velen met een Sami-achtergrond. In de 18e eeuw vestigden zich langs de Porsanggerfjord ook veel Finnen, die de daar heersende hongersnood en oorlog ontvluchtten. Deze mensen zijn tegenwoordig bekend als Kven. De naam van de Porsangerfjord is afkomstig van de Sami-woorden borsi, wat waterval betekent en angr, wat fjord betekent. Qua lengte is het de vierde langste fjord van Noorwegen. Net ten westen van de fjord en het dorp Lakselv, ligt Stabbursdalen National Park, met het noordelijkste dennenbos van de wereld. De middernachtzon blijft hier elk jaar van 16 mei tot en met 27 juli boven de horizon en de poolnacht duurt er van 25 november tot 16 januari.

Skibotn

2016

Dit schilderij is een negen-luik, het meet in totaal 2,25 x 3 m. Hier, in Noors Lapland ter hoogte van Tromsø, waar  een uitloper van Finland bijna de Atlantische Oceaan raakt, gaat de zon ’s zomers niet meer onder. Deze fjord bij eb, in de buurt van Djupvik, hemelsbreed zo’n 50 km ten noorden van Skibotn, ziet uit over de Lyngfjord (of in het Laps: de Ivgovuotna) op de hoge bergen van het schiereiland Lyngfjellan. Deze streek staat bekend om zijn droge klimaat en heldere luchten. Om die reden is er in Skibotn een astrofysisch observatorium opgericht.

Sorbas

2016

De hitte is bijna voelbaar in het woestijnlandschap bij het plaatsje Sorbas in de provincie Almería in Spanje. Omdat het landschap en klimaat lijkt op het landschap in het zuidwesten van de VS, zijn er in de jaren ’60 enkele western-steden gebouwd, waar veel spaghetti-westerns, zoals ‘The good, the bad and the ugly’ of ‘For a fistful of dollars’ opgenomen zijn. Ondergronds vind je hier de grotten van Sorbas. Zij bevinden zich in het natuurgebied ‘Karst en Yesos de Sorbas’, op enkele kilometers buiten het plaatsje. De grotten, met afgronden, stalactieten en stalagmieten, zijn ontstaan door water-erosie. Er zijn 1500 grotten in kaart gebracht in een gebied van 12 km2, een van de grootste grot netwerken in Europa. In de zomer zijn  er rondleidingen.

Tangham Forest

2016

Tangham Forest is de naam van een camping bij Rendlesham Forest in Suffolk. Hoewel er maar twee plaatsen van de camping in gebruik waren, werd er op de cm gekeken waar je ging staan, dat was wel vermakelijk….. In het z.g. ‘Ugly Wood’ rond de camping groeiden oude eiken, die weliswaar grillig gevormd waren, maar niet lelijk. Integendeel: in de avondzon lichtten ze prachtig op! Er blijkt hier ook een gemarkeerd pad naar een beroemde UFO-site te lopen. In 1980 werden er n.l. wonderlijke lichten waargenomen op de Royal Airforce Basis Woodbridge, die toentertijd ook werd gebruikt door de US Air Force. USAF personeel, waaronder plaatsvervangend commandant Charles Halt, beweerde UFO’s gezien te hebben. Dit incident is de bekendste UFO-waarneming van Groot-Brittannië en behoort zelfs tot de bekendste vermeende UFO-incidenten wereldwijd. Het is wel vergeleken met het ‘Roswell’-UFO-incident in de VS en wordt soms aangeduid als 'Britain's Roswell'.  Jammer genoeg hebben wij er geen UFO’s gezien maar dus wel interessante eiken en een varken.

Teruel

2016

Teruel is een provincie van Spanje in de regio Aragón. Er wonen in deze provincie gemiddeld 10 mensen per km2, wat bijna de laagste bevolkingsdichtheid van heel Spanje is. Het is een bergachtig gebied en het heeft een bijzonder droog klimaat, met temperatuurschommelingen tot 20 graden in enkele uren tijd. Hoogst en laagst gemeten temperaturen zijn +39ºC en -19ºC. De economie moet het voornamelijk hebben van de teelt van graangewassen en het toerisme. En de verkoop van rauwe ham, maar dat is aan mij niet besteed.

Yorkshire Dales

2016

De Yorkshire Dales zijn een heuvellandschap in Noord-Engeland, voornamelijk gelegen ten oosten van de waterscheiding van het Penninische Gebergte. Na zware regenval veranderen de kleine stroompjes in woest kolkende rivieren. Het karakteristieke landschap van de Dales bestaat uit donkere heuveltoppen en steile hellingen, groene dalen en hoogland weiden, gescheiden door stenen stapelmuurtjes en begraasd door schapen en runderen. De Dales zijn U- en V- vormige valleien, die gevormd zijn door gletsjers, met name in de meest recente IJstijd. Het onderliggende gesteente is kalksteen, soms afgewisseld met leisteen en zandsteen. Vooral aan de Westkant heeft dat geresulteerd in kalkstenen kloven en hoog oprijzende majestueuze toppen en een aantal plekken met z.g. ‘kalksteen bestrating’.

Durness Beach

2015

Het strand bij het afgelegen dorpje Durness in het noordwesten van Schotland. Met zijn 400 inwoners is het de grootste nederzetting in deze dunst bevolkte regio van West-Europa. De plek is enkel via een z.g. ‘single track road’ te bereiken. In de middeleeuwen maakte dit gebied deel uit van het Sutherland, het zuidelijke land van de Vikingen. Een paar jaar geleden nog werd het lichaam van een jonge Viking ontdekt, blootgelegd door erosie van de duinen. De oorspronkelijke naam van deze streek was ‘Dyrnes’, wat in het Noors ‘herten-landtong’ betekent. Er is een ongewoon grote verscheidenheid aan gesteenten voor zo'n relatief klein gebied, rotsen van verschillende aard en leeftijd liggen er aan de oppervlakte, wat te wijten is aan een uitgebreid netwerk van breuklijnen. Daardoor is Durness een populaire bestemming voor geologie studenten tijdens de zomermaanden. Dit is een van die rotsen.

Austvågøy

2015

Austvågøy is een Noors eiland, dat deel uit maakt van de Lofoten eilandengroep. Het eiland is eigenlijk één groot bergmassief, bijna het enige laagland bestaat uit de stranden langs de kust. De hoogste berg op het eiland (en van de gehele Lofoten) is de 1146 meter hoge Higravstindan. Ook de beroemde Vågakallen (942 meter) bij het stadje Henningsvær op de zuidwestpunt is erg in trek onder veelal jonge bergbeklimmers. Het is indrukwekkend om te zien hoe die nietige mensen aan de bergwand gekleefd lijken.  

Durness

2015

Durness is een van de noordelijkste dorpen aan de noordwestkust van de Schotse Hooglanden. Het bestaat uit een verzameling kleine verspreide gehuchtjes en boerderijen. De bewoners leven van inkomsten uit viskwekerij, landbouw, schapenteelt en toerisme. Het is de enige plaats van belang – het telt zo’n 400 inwoners - in het noorden van Schotland die enkel via een éénbaans weggetje te bereiken is. Het maakte in het begin van de Middeleeuwen deel uit van Sutherland, het zuidelijk deel van het Vikingenrijk. Later werd Durness de thuisbasis van de MacKay-clan. De oorspronkelijke taal is het Gaelic (of in de taal zelf: Gàidhlig). Dit is een Goidelische taal, die gesproken werd door de Gaels, een Keltische stam die in de 3e eeuw vanuit Ierland naar de Schotse Hooglanden migreerde. In de elfde eeuw was het Schots-Gaelic de meest gebruikte taal van Schotland. Maar door allerlei oorzaken kreeg het in latere eeuwen een onbeschaafd imago, een stigma dat zelfs tot op heden nog geregeld de kop opsteekt. Tegenwoordig wordt het nog maar door zo’n 60.000 mensen in Noord-Schotland en op enkele eilanden (waaronder de Hebriden) gesproken.

Henningsvær

2015

Henningsvær bestaat uit een groep eilanden en eilandjes in de blauwe wateren van de Vestfjord en is onderdeel van de Lofoten archipel in Noorwegen. Rond 1800 beleefde de visserij een grote bloeiperiode op deze eilanden en Henningsvær, met de berg Vågakaillen in de rug en verder omringd door de zee, werd een van de prominente vissersdorpjes. Pas in 1981 kwamen er bruggen die de eilanden met elkaar en met de rest van de Lofoten verbonden. Dit heeft er ongetwijfeld toe bijgedragen dat de traditionele houtbouw niet vervangen is door moderne betonnen architectuur, zoals in veel anderen Noorse steden en dorpen in de jaren ‘60 en ’70 gebeurde, waardoor het schilderachtige aanzicht bewaard bleef.

Hov

2015

Hov ligt op het eiland Gimsøy, aan de ‘zeekant' van de Lofoten, de Noorse eilandengroep die vooral bekend is vanwege zijn rijke visserijtraditie. Het heeft een wit zandstrand met uitzicht op de oceaan en de middernachtzon. Hier doen ook verhalen over Trollen de ronde. In de Scandinavische folklore zijn trollen meestal reusachtige, lelijke, behaarde wezens, die wonen in grotten en afgelegen bergland. Soms wonen ze samen als vader en dochter of moeder en zoon. Ze zijn heel oud en erg sterk, maar traag en suf en ze worden haast nooit als vriendelijk beschreven. Soms verstenen ze in het zonlicht of zijn zelfs menseneters. Ze bezitten bovennatuurlijke krachten en als de mensen niet vriendelijk voor ze zijn, zouden ze hen kwaad kunnen doen. Als ze soms toch naar de mensengemeenschap komen, dan is dat om grote rolkeien op kerkgebouwen te gooien, of mooie meisjes te ontvoeren, die overdag moeten spinnen en ‘s nachts de trollen op het hoofd krabben. Andere trollen waren een soort kabouters met een staart en een lange neus, die in holen leefden en graag feest vierden. Weer andere trollen leefden op de bodem van een meer, onder een brug of in een eenzame hut. Nog steeds worden markante punten in het Scandinavische landschap, zoals rotsen en zwerfkeien aan trollen toegeschreven.

Hovsvika

2015

Hovsvika is een inham vlakbij het dorp Hov op een van de eilanden van de Lofoten in Noorwegen. Deze eilandengroep is vooral bekend vanwege zijn rijke visserijtraditie. Het beeld van de Lofoten wordt gedomineerd door houten rekken met kabeljauw die te drogen hangt en de zo typerende rode vissershutten op palen in zee. Ondanks hun geïsoleerde ligging maken de eilanden een welvarende indruk. De hele economie draait er om de visserij, en dat all eeuwenlang. Hartje winter varen de schepen uit om in slechts een paar maanden tijd de vis te vangen. De rijke visgronden zijn te danken aan de Noord-Atlantische koude oceaanstromen rond de eilanden, waarin de vissen hun paaigronden hebben.

Robin Hood's Bay

2015

Robin Hood's Bay is een klein vissersstadje 8 km ten zuiden van Whitby aan de kust van North Yorkshire in Engeland. Naast visserij, de voornaamste wettelijk toegestane bezigheid, had het stadje van oudsher een smokkelaars-traditie. Er zou een netwerk van ondergrondse gangen zijn dat de huizen onderling verbindt. De oorsprong van de naam Robin Hood’s Bay is onzeker en het is twijfelachtig of Robin Hood ooit in de nabijheid geweest is. Een Engelse legende verhaalt dat Franse piraten de smokkelboten en de noordoostelijke kust kwamen plunderen en dat ze zich overgaven aan Robin Hood, die de buit teruggaf aan de arme mensen in het dorp. Via het strand kan men bij laag water naar de verderop gelegen klif Ravenscar wandelen. Maar tussen het stadje en Ravenscar zijn diverse plekken waar bij vloed het gevaar voor insluiting door de opkomende zee bestaat en waar het niet mogelijk is om vanaf het strand op het vaste land te komen vanwege de steile rotskust.

Tjeldsund bru

2015

De Tjeldsundbrua is een brug die het vasteland van Noord Noorwegen verbindt met Hinnøya, het noordelijkste eiland van de Lofoten archipel. Lange tijd voeren er alleen veerboten over deze zeestraat met z’n krachtige stroming, maar in 1953 gingen er stemmen op om een lange brug te bouwen. Het zou echter nog 14 jaar duren voor de brug er daadwerkelijk lag, o.a. door controverses over de doorvaarhoogte. Tot 1981 werd er tol geheven om de brug terug te verdienen. Bij slechte weersomstandigheden mag er alleen in konvooi over de brug gereden worden. Het strand wat uitzicht heeft op deze brug, bestaat niet uit zand maar uit ontelbare restjes koraal, afkomstig van het grootste koud-water koraalrif van Noorwegen.

Engabreen

2014

De Engabreen is een gletsjer van de Svartisen-ijskap in Noord-Noorwegen. Deze ijskap, waarvan het grootste deel tussen de 1200 en 1450 m hoogte ligt, heeft een oppervlakte van 370 km2. In de jaren ‘90 is er, deels onder de gletsjer, een tunnel systeem gebouwd ten behoeve van waterkracht-productie. Ongeveer 60% van het smeltwater van de Engabreen wordt via de tunnels benut voor de waterkrachtcentrale. Bij de aanleg van de tunnels is er door de NVE, de Noorse water-en energie maatschappij, een laboratorium onder de gletsjer gebouwd, waar onderzoek gedaan wordt. De NVE onderhoudt een uitgebreid en gedetailleerd wereldwijd gletsjer-meetnet, en deze gletsjer wordt al meer dan 50 jaar gemonitored. Toen de Engabreen gletsjer zich op het eind van de 18e eeuw begon terug te trekken, ontstond het Engabrevatnet, het meer aan de voet ervan. In 1931 had  de gletsjer zich 100 meter teruggetrokken, en was de gletsjertong tevens dunner geworden. In de tien jaar erna vond er een snelle afkalving van het ijs plaats waardoor het Engabrevatnet groter werd. Na 1965 groeide het ijs weer aan, maar de laatste dertien jaar heeft de gletsjer zich weer 255 m teruggetrokken, verder dan ooit eerder gemeten, en de verwachting is dat de terugtrekking in de nabije toekomst nog zal voortduren.

Sørfjorden

2014

Aan de Noorse westkust is het vaak onvermijdelijk dat je met veerboten van de ene naar de andere landtong oversteekt, wat het voordeel heeft dat je het land en de fjorden vanaf het water kunt bekijken. Kenmerkend voor fjorden zijn bergachtige kusten met diepe insnijdingen en steile hellingen, die zich ook onder water tot op grote diepte voortzetten. De fjorden liggen vaak aan het eind van U-vormige dalen, die ontstaan zijn door de uitschuring van landijs tijdens de ijstijden. Het komt geregeld voor dat een fjord aan de monding minder diep is dan verder landinwaarts. Dit wordt veroorzaakt door het puin (de morene) dat de gletsjer op zijn terugtocht achterliet. Deze verhoging, in het Noors een fjordterskel (fjorddrempel) genoemd, zorgt ervoor dat het water in een fjord zich rustiger gedraagt dan in de open zee erbuiten. Hierdoor zijn veel fjorden natuurlijke havens. Een gevolg van deze fjorddrempel is wel dat de verversing van water wordt belemmerd, waardoor verontreinigd water lang in een fjord kan blijven. Een ander gevolg is dat het fjord-water in de zomer, als er veel smelt- en regenwater wordt toegevoerd, aan de oppervlakte meestal zoet is, terwijl het op grotere diepte zout is. In de winter is het water overal vrij uniform zout.

Sørfjorden 2

2014

Aan de Noorse westkust is het vaak onvermijdelijk dat je met veerboten van de ene naar de andere landtong oversteekt, wat het voordeel heeft dat je het land en de fjorden vanaf het water kunt bekijken. Kenmerkend voor fjorden zijn bergachtige kusten met diepe insnijdingen en steile hellingen, die zich ook onder water tot op grote diepte voortzetten. De fjorden liggen vaak aan het eind van U-vormige dalen, die ontstaan zijn door de uitschuring van landijs tijdens de ijstijden. Het komt geregeld voor dat een fjord aan de monding minder diep is dan verder landinwaarts. Dit wordt veroorzaakt door het puin (de morene) dat de gletsjer op zijn terugtocht achterliet. Deze verhoging, in het Noors een fjordterskel (fjorddrempel) genoemd, zorgt ervoor dat het water in een fjord zich rustiger gedraagt dan in de open zee erbuiten. Hierdoor zijn veel fjorden natuurlijke havens. Een gevolg van deze fjorddrempel is wel dat de verversing van water wordt belemmerd, waardoor verontreinigd water lang in een fjord kan blijven. Een ander gevolg is dat het fjord-water in de zomer, als er veel smelt- en regenwater wordt toegevoerd, aan de oppervlakte meestal zoet is, terwijl het op grotere diepte zout is. In de winter is het water overal vrij uniform zout.

Sørfold

2014

Sørfold is een onderdeel van de provincie Nordland in Noorwegen, in de buurt van de plaats Bodø. Het is een deel van het Sjunkhatten National Park. Het landschap wordt gekenmerkt door spitse toppen tussen de 1500 en 1660 m, maar er zijn ook afgeronde bergen als gevolg van erosie door gletsjers, valleien en stuwwallen. Het natuurgebied heeft wilde bergrivieren en meren en er zijn verschillende zeldzame planten- en diersoorten te vinden. Bovendien heeft het een ongewoon hoge grot-dichtheid. Hier werd in 1993 nog de langste grot (25 km) van Scandinavië ontdekt. Dus niet verwonderlijk als je hier trollen en elfen aantreft.

Svenningdalen

2014

De stroomversnellingen in deze zijrivier van de Vefsna in het Svenningdal in Noord-Noorwegen, zorgen vaak voor overlast op de Noordkaap-route. In deze streek vindt voornamelijk bosbouw plaats. In het noorden liggen de verlaten Svenningdal-zilvermijnen, die operationeel waren van 1877 tot 1900. De naam Svenning is waarschijnlijk een afleiding van het Oud-Noorse sviðning, wat afbranden betekent. Dit doet vermoeden dat de boerderijen in het dal indertijd ontruimd werden door ze in brand te steken.

Svolvær

2014

Svolvær is een stad in Noorwegen gelegen op de Lofoten, een eilandengroep in de provincie Nordland. Kenmerkend voor de stad is de 569 m hoge Svolværgeita, de pas in 1910 voor het eerst beklommen ‘Geitenberg’ met zijn twee opmerkelijke hoorns. Twee puntige rotsen die slechts 1.5 m uit elkaar staan en bij de beklimming spectaculaire plaatjes opleveren.  De warme golfstroom zorgt voor milde temperaturen, als je de breedtegraad waarop de stad ligt in ogenschouw neemt. Gemiddeld bedraagt deze in juli zo’n 14°en +2° in januari. In deze stad draait alles rond de visvangst, meer in het bijzonder de kabeljauwvangst, die haar hoogtepunt heeft tijdens de periode van januari tot april. De stad heeft industrieën die verband houden met het verwerken van vis, de visserij zelf en de scheepvaart. Veel vis wordt ook op houten rekken in de open lucht gedroogd tot stokvis.

Bonaigua

2013

De Port de la Bonaigua is met zijn 2072 meter een van de hoogste bergpassen in de Spaanse Pryeneeën. Deze pas ligt op een belangrijke Europese waterscheiding: aan de ene kant wordt het water afgevoerd naar de Atlantische Oceaan en de andere kant is het stroomgebied van de Ebro, die uitmondt in de Middellandse Zee. Deze bergen vormen de toegangspoort voor Atlantische lagedrukgebieden naar de zuidkant van de Pyreneeën en dat leidt er toe dat het er vaak slecht weer is.

Golfo de Almeria

2013

De zee van de Golfo de Almeria, in Andalusië in Spanje, kabbelt rustig tegen het strand. Terwijl flamingo’s in de ondiepe poelen langs de kustlijn hun maaltje bij elkaar scharrelen, wordt dit gebied even verder landinwaarts over vele vierkante kilometers ontsierd door enorme, aaneengesloten kassencomplexen van plastic. Zelf denk ik dat ik hier niet vaak meer langs zal gaan, maar de producten uit deze kassen zien we dagelijks in onze supermarkten.

La Ciudad Encantada

2013

Dit werk is geïnspireerd door de ‘Betoverde stad’ in de buurt van de stad Cuenca in Spanje. Dit bijzondere landschap is sterk geërodeerd door water, wind en ijs. De elementen hebben vakkundig het zachte materiaal om de sculpturen verwijderd, zoals een beeldhouwer de overtollige steen weghaalt om het beeld te voorschijn te laten komen. Bij warmte en regen kun je het gevoel krijgen dat je er, als een kreeft, langzaam gekookt wordt in een oude snelkookpan.

Presa de la Toba

2013

Dit is een van de ravijnen in het Spaanse natuurpark de Alto Tajo, dat gelegen is tussen Guadalajara en Cuenca. Op grotere hoogte in het oostelijke deel van dit gebied ontspringen veel  rivieren o.a. de rivier de Taag. De heidevelden en bossen worden veelvuldig doorsneden door grote kloven en ravijnen en een uitgebreid stelsel van ‘sikkels’. Zoals de naam al doet vermoeden is een sikkel een smalle, gekromde vallei. Er heerst hier een mediterraan landklimaat, met milde zomers en ijskoude winters. De meeste regen valt in de lente en gecombineerd met het smeltwater uit de bergen, zorgt dit voor kolkende stromen in deze tijd van het jaar met de in het landschap uitgesleten ‘sikkels’ als resultaat.

Seljesettøya

2013

Dit is een uitzicht op Seljesettøya, een eilandje in de Vestfjord in Noorwegen, vanaf de Saltfjell bergen. De Saltfjell is een van de grootste bergketens in Noorwegen en is ook de plek waar de poolcirkel dwars door het land snijdt. De smalle Salstraumen zeestraat verbindt de Saltfjord met de grote, landinwaarts gelegen Skjerstadfjord. Deze zeestraat heeft een zeer sterke stroming: 400 miljoen kubieke meter zeewater perst zich elke 6 uur door een 150 m brede zee-engte, waarbij het water snelheden bereikt van ruim 40 km per uur. Wanneer de stroom op zijn sterkst is ontstaan er draaikolken tot 10 m doorsnede en tot 5 m diep. De Saltstraum bestaat al 2000 tot 3000 jaar. Nu overspant een brug de zee-engte, maar in het verleden was dit een moeilijk te passeren barrière.

Serrania de Cuenca

2013

In Midden-Spanje, in het noordoostelijk deel van de Provincie Cuenca ligt de Serrania de Cuenca. Het is geen hoog berggebied, maar een opeenvolging van ingewikkelde geologische formaties: steile richels en spectaculaire kloven, lagunes, beken en rivieren. Hier ontspringen talloze rivieren, waaronder de Taag die bij Lissabon uitmondt en de sterk meanderende Jucar die ten zuiden van Valencia de Middelandse zee in stroomt. De bossen op de hellingen bestaan voornamelijk uit zwarte den, grove den en lariks, eik en jeneverbes terwijl in de schaduwrijke, vochtige kloven ook hulst, taxus, populier en linde groeien. Hier leven herten en reeën, steenbokken, wilde zwijnen en moeflons, maar ook das, marter, otter en wilde katachtigen. Het luchtruim wordt bevolkt door aasgieren en vale gieren, uilen, steenarenden, havikarenden en slechtvalken en rond de beken en rivieren vind je waterspreeuwen en ijsvogels, en watervogels als de dodaars en de wintertaling.

St. Pierre la Mer

2013

Dit is een stukje Middelandse zee bij het kleinschalige kustdorp Saint Pierre in de Languedoc-Roussillon, de meest zuidelijke regio van Frankrijk aan de Middellandse Zeekust. Het is hier vaak erg warm, dus kan verkoeling goed van pas komen. Saint Pierre werd grotendeels gebouwd in de jaren '60 en is gericht op het Franse familietoerisme. Het dorp staat bekend om zijn grote markt en zijn lange, brede zandstranden. Het is gelegen aan de rand van een natuurreservaat en de zoutmeren rond de monding van de rivier de Aude, even ten noorden van de grens met Spanje.

Alinyà

2012

Uitzicht op een bergrichel in de buurt van het dorpje Alinyà in Catalonië, niet ver van de Serra de Cadi in de Spaanse Pyreneeën.

Coll de Boixols

2012

De Coll de Boixols ligt in de Val d'Aran in de Catalaanse Pyreneeën. Naast Spaans  is de voertaal er Aranees . Dat is een variant van het Occitaans, het lijkt sterk op dialecten die aan de andere kant van de bergen in Frankrijk, in de streek Comminges, gesproken worden. Lange tijd was het voortbestaan van het Aranees bedreigd, maar tegenwoordig wordt het samen met het Catalaans als een van de officiële talen van Spanje erkend. Sinds het in 1984 op scholen wordt onderwezen leeft de taal weer op, 90% van de inwoners van de Val d'Aran verstaat het en 65% beheerst het actief.

Etretat Les Falaises

2012

Deze kliffen liggen bij Etretat aan de Franse noordkust. De kalkstenen rotsen werden in het Krijt gevormd door opeenhoping van skeletten van mariene micro-organismen. Door de beukende golven van de Atlantische Oceaan zijn er hele sculpturen in ontstaan. 

Gorge de St. Georges,

2012

Gorge de St. Georges, ligt in de Franse Pyreneeën. Dit gebergte is ontstaan door een botsing van een stuk aardkost, het Iberisch Schiereiland, met de rest van het Europese continent, die circa 50 miljoen jaar geleden plaatsvond. In dit zelfde tijdperk zijn ook de Alpen en de Karpaten ontstaan.  

Liobera

2012

De berg Alinyà ligt vlakbij het dorpje Liobera in de Catalaanse Pyreneeën in Spanje. De berg maakt deel uit van een uitgebreid natuurgebied met bossen, heuvels en bergen. Op en rond deze berg is men begonnen met de herintroductie van de zwarte gier, die de afgelopen 100 jaar verdwenen was uit Europa. Dit jaar is het eerste jong in het wild geboren. De Pyreneeën zijn de enige regio in Europa waar vier soorten gieren voorkomen: de gier, de zwarte- en de vale gier en de lammergier.

Møns Klint

2012

De bossen van het Deense eiland Møn eindigen over een lengte van acht kilometer abrupt in steile krijtrotswanden aan de Oostzee. Deze krijtrotsen worden Møns Klint genoemd. Op hun hoogste punt bereiken ze een hoogte van 143 meter. Het witte kiezelstrand is bereikbaar via een aantal steile trappen, ieder met enkele honderden treden. Het strand betreden is niet geheel zonder risico, want regelmatig breken er grote brokken krijtrots af die in zee verdwijnen.

Briksdalsbreen

2011

De Briksdalsbreen (‘breen’ betekent gletsjer) is een zijarm van de Jostedalsbreen, en loopt uit in de Briksvallei bij het dorp Olden in Noorwegen. De gletsjer is in de afgelopen tijd wel flink geslonken. Dit is een impressie vanaf de overkant van het meer, het Oldevatnet. De spiegeling in het windstille water heb ik versterkt door het beeld ook horizontaal te spiegelen. 

Djupvatnet

2011

Door een lange tunnel ten zuiden van de Geirangerfjord in Noorwegen, kom je op deze hoogvlakte, zo’n 1400 meter boven de zeespiegel. Op de hellingen van het Djupvatnet, een bergmeer, ontluikt tussen smeltend ijs en sneeuw nieuwe vegetatie en ontstaat een wonderlijk landschap. 

gletsjer

2011

Dit is de grootste gletsjer op het vaste land van Europa, de Jostedalsbreen. Hij bevindt zich in het noorden van de provincie Sogn og Fjordane aan de westkust van Noorwegen. De gletsjer beslaat een oppervlakte van ongeveer 487 km2 en is op sommige plaatsen wel 500 meter dik. De Jostedalsbreen is geen restant van de laatste ijstijd, maar is waarschijnlijk rond 500 v.C. gevormd. Sinds 1750, de zogenaamde kleine ijstijd, waarin ze hun grootste omvang hadden, krimpen de gletsjers in Noorwegen en de laatste tijd gaat dat steeds sneller. 

Jostedalsbreen

2011

Dit is de grootste gletsjer op het vasteland van Europa. Hij bevindt zich in het noorden van de provincie Sogn og Fjordane aan de westkust van Noorwegen. De gletsjer beslaat een oppervlakte van ongeveer 487 km2 en is op sommige plaatsen wel 500 meter dik. De Jostedalsbreen is geen restant van de laatste ijstijd, maar is waarschijnlijk rond 500 v.C. gevormd. Sinds 1750, de zogenaamde kleine ijstijd, waarin ze hun grootste omvang hadden, krimpen de gletsjers in Noorwegen en de laatste tijd gaat dat steeds sneller.

La-Vallée-de-Chaudefour

2011

De Auvergne, met de hoofdstad Clermont-Ferrand, is een deel van het Centraal Massief. Dit massief is circa 20 miljoen jaar geleden ontstaan door vulkanisme en de opheffing van oudere gesteentes afgewisseld door ijstijden. In de Vallée de Chaudefour ontspringen diverse warme bronnen.

Skagerrak

2011

Het Skagerrak is een deel van de Noordzee tussen Denemarken, Noorwegen en Zweden. De naam is afkomstig uit het Nederlands. Het eerste deel komt van de visserplaats Skagen, op de noordpunt van Jutland in Denemarken. En rak betekent ‘recht vaarwater’. Denk aan het Damrak in Amsterdam. Dit stukje Skagerrak ligt ter hoogte van Tanum in Zweden. Hier vlakbij beleefde Pippi Langkous vanuit Villa Kakelbont haar avonturen. 

Preikestolen

2010

De Preikestolen ( de Preekstoel ) is een klif die 605 meter boven de Lysefjord in Noorwegen uitsteekt. Aan de bovenkant is hij vlak. Het pad er naar toe begint op een hoogte van 270 meter boven zeeniveau en klimt dus tot 605 meter. Als je in goede conditie bent, kun je in 2 à 3 uur boven komen. Voor een afstand van 3,8 km is dat toch niet gek. Voor het geval dat er een preek wordt gehouden, is het raadzaam om zich op de preekstoel te bevinden en niet zoals meestal gebruikelijk, ervoor!

Embalse del Porma

2010

Eeuwenlang liggen deze bergen al aan de rivier de Porma, totdat Juan Benet Madrid, ingenieur en schrijver, er een dam in liet bouwen, die een belangrijke rol moest vervullen in de regulatie van de rivier, om overstromingen te voorkomen. De dam was in 1968 klaar. Nu spiegelen dezelfde bergtoppen zich in het stille water van het ontstane stuwmeer.