Noorwegen Dit bergachtige deel van het Scandinavië schiereiland waar de oceaan majestueuze fjorden in het land heeft gekerfd en gletsjers de bergtoppen bedekken. Waar in de winter duisternis heerst en in de zomer de zon niet ondergaat.

uit 2019 tot 2021 (klik op de afbeelding om het werk groter te bekijken)
stuur een bericht naar de kunstenaar

De kust van Sandfjorden 5

2021

We zijn hier in een baai aan de Barentszee, aan de noordkust van het Noorse schiereiland Varanger, vlakbij het vissershaventje Berlevåg. De boten van de Hurtigroute passeren hier en het dorp heeft een luchthaven. De belangrijkste industrieën zijn visserij en visverwerking. Toen de Duitsers zich hier aan het einde van WOII terugtrokken, pasten ze de tactiek van de ‘verbrande aarde’ toe, het hele dorp werd toen platgebrand. Aan de rotsen langs deze kust is te zien dat nog niet zo lang geleden zeeijs de kust gedurende  een groot deel van het jaar bedekte. Waarschijnlijk is dat door de klimaatopwarming tegenwoordig niet meer het geval.

Älgafallet 6

2021

Met zijn hoogte van 46 m is dit de hoogste waterval in de Zweedse streek Bohuslän. De waterval ligt precies op de grens met Noorwegen. Daarna stroomt het water via de rivier de Enningdalsälv de Idefjord in. Volgens historische bronnen stortte eind 14e eeuw tijdens een jacht de 17-jarige Noorse koning Olaf IV van de drempel van de waterval en overleefde dat niet. Ooit stonden er een molen en een houtzagerij aan de voet van de waterval, maar daar is nu niets meer van te zien.

Lákkojohka 5

2020

De rivier de Lákkojohka (Sami) of Langfjordelva (Noors) ontspringt op de uitgestrekte en waterrijke Ifjordfjellet in het uiterste noorden van Noorwegen, een hoogvlakte die begraasd wordt door veel rendieren. De weelderige noordoostelijke hoofdvallei van de rivier loopt uit in de Langfjord, een van de zijarmen van de Tanafjord. Door afzetting van verschillende zijrivieren, bedekken riviervlaktes grote delen van de brede vallei, die niet bewoond is, afgezien van een paar permanente bewoners bij de monding. Wat mij hier opviel was de verscheidenheid aan kleurige stenen in de rivier!

Korstmossen 3

2020

Het gaat hier om gewoon landkaartmos (Rhizocarpon Geographicum), een korstmos dat op kwarts groeit. Korstmossen zijn gevoelig voor luchtverontreiniging en de aan- of afwezigheid ervan wordt gebruikt als indicator daarvoor. Sommige soorten korstmos verdwijnen bijv. in gebieden waar de concentratie zwaveldioxide (SO2) hoog is. Vooral baardmossen en struikvormige korstmossen blijken heel gevoelig voor luchtverontreiniging, voor korstvormende korstmossen geldt dat in mindere mate. In de zestiger- en zeventiger jaren was het aantal soorten epifytische korstmossen in grote delen van Nederland door luchtverontreiniging zo sterk afgenomen dat men sprak van 'epifytenwoestijnen'.

Atnbrua 3

2020

Bij deze stroomversnelling in de rivier de Atna in Noorwegen zijn op de oever nederzettingen uit de steentijd ontdekt. De Atna heeft in zijn stroomgebied een paar kleine meren gevormd, alleen het Atnsjøen is aanzienlijk groter. De gemiddelde diepte van dit meer is 35 meter en 80 meter op het diepste punt. Door de rivier wordt  jaarlijks ongeveer 1500 ton erosiemateriaal aangevoerd, waarvan het meeste afgezet wordt als een delta bij de inlaat van het meer. Het meer is relatief arm aan voedingsstoffen, maar toch bevat het heel veel forel en zalmforel en bovendien vlagzalm verder stroomafwaarts

Boot Hjemmeluft 1

2020

Dit is een stukje van een oude vissersboot op het terrein van het Alta Museum in het uiterste noorden van Noorwegen. De lange Altafjord verbond de kust met het binnenland en was een belangrijke verkeersader met een geschiedenis die zich over 5000 jaar uitstrekt, getuige de grote hoeveelheid rotstekeningen die hier gemaakt zijn. Deze plek, Hjemmeluft, is nu werelderfgoed locatie. Aan weerszijden van de baai zijn behalve resten van prehistorische nederzettingen, zo’n 3000 rotstekeningen gevonden met een grote variëteit aan motieven en scènes, die via een 3 km lang loopbrug-systeem te bekijken zijn. Jagen en vissen zijn centrale thema's, aangezien dit de basis van het leven was voor de toenmalige bewoners. Zo wordt (als top 5) de jacht op wilde rendieren, beren en elanden, de walvisvangst en  het vissen op heilbot uitgebeeld. Daarnaast vinden we afbeeldingen van zeevogels, honden, wolven, vossen, hazen en vanzelfsprekend mensen, maar ook verschillende objecten, gereedschappen en boten in alle soorten en maten. De rotstekeningen bevinden zich vandaag 8 tot 25 meter boven zeeniveau, maar toen ze gemaakt werden, lagen ze beneden in de strandzone, waar vegetatievrije rotsen dicht bij zee lagen. Door de landopwaartse beweging na de ijstijd, rijzen er nog steeds nieuwe rotsoppervlakken uit het water.

Finnmark, Noorwegen 6

2020

Finnmark (in het Samisch: Finnmárkku fylkka) betekent het land van de Sami, oftewel Noors Lapland. Lapland is verdeeld over vier landen: Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland. Finnmark heeft lange fjorden aan de kust, terwijl het binnenland gedomineerd wordt door een zeer grote hoogvlakte, hier en daar begroeid met kleine kronkelige noordelijke berkjes, die er tegenwoordig geblakerd en uitgedroogd uitzien….. Hier zijn de oudste resten van nederzettingen uit het Stenen Tijdperk gevonden (tot 10.000 jaar oud), en ook rotstekeningen. Er wonen al generaties lang Noren in deze provincie, maar de oorspronkelijke bevolking bestaat voornamelijk uit z.g. kust-Sami (vissers) en rendierhoudende Sami. Een groepje rendieren langs de weg is dan ook geen zeldzaamheid.

Harrelv 1

2020

De Harrelv  (in het Sami de Hárrejohka), is een zijrivier (aan de oostkant) van de rivier de Tana in Finnmark, in Noord Noorwegen. Even voor de monding  van de Tana draait de Harrelv naar het noorden en loopt een paar kilometer parallel met de Tana, met een 100 meter brede landtong tussen de twee rivieren. Rond een deel van de Harrelv is een Natuurreservaat  gemaakt, om een bijna ongerept loofbosgebied te behouden. Het gebied is waarschijnlijk 's werelds noordelijkste plek waar de warmte-minnende struisvaren groeit. Volgens de vertaling (uit het Noors) op Wikipedia, groeit er ook akkerbouw , grote slak, geitenrammen, hondenkoekjes en behalve cervicale klieren bijv. ook het warme, viervoudige moerasgras, witkalk en scheuren, alsook het Arctische dwerg-magagoud.  En voor wat betreft de fauna: behalve Struisvogelrobben, leven hier Grootwaterrendieren, evenals Siberische schildpadden……. Een machtig interessant gebied dus!!!

Hjarttinden 3

2020

We rijden langs de Aldersundet fjord aan de kust van Noorwegen vlak onder de Poolcirkel. Dit is Sami gebied. Voor de kust ligt een eilandje dat alleen per boot te bereiken is, met een bijzondere berg erop, de Hjarttinden, met een hoogte van 961m. Het eilandje heet Aldra, het is zo’n 6x6 km groot en is bijna geheel bedekt met gras. Aan de zuidkant ligt een gelijknamig gehuchtje.

Hjarttinden 6

2020

De berg Hjarttinden op het eilandje Aldra in Noorwegen is 961m hoog en er loopt een pad bergopwaarts. Het schijnt dat het terrein prima te bewandelen is, ook al is het pad soms overwoekerd en moeilijk te onderscheiden. En bovenaan, aan de rand van een klif van ongeveer 300 meter hoog, word je beloond met een indrukwekkend uitzicht, vooral richting de toppen van de Aldersundet fjord (Liatind, Okstind en Strandtinden). Maar dat alles heb ik van horen zeggen. Het woord Tind (tand) kom je in Noorwegen vaak tegen als naam voor scherp gepunte bergen.

Tysfjorden 2

2020

De Tysfjord is de diepste fjord van Noord-Noorwegen: bij het eilandje Hulløya, dat ongeveer halverwege ligt, is een trog van 897m onder zeeniveau. Deze fjord is bijna 62 kilometer lang en loop tot aan het dorp Hellmobotn, zo’n 6 kilometer van de Zweedse grens. Er is geen brug of tunnel en er gaan ook geen wegen om de fjord heen, dus de veerboot is de enige manier om hem over te steken, tenzij je door Zweden wilt reizen.

Vestvågøy 10

2020

We rijden hier door een ruig landschap op het eiland Vestvågøy, een van de eilanden van de Lofoten archipel in Noorwegen. Hoewel dit een van de meer bevolkte eilanden van de Lofoten is, krijg je niet het gevoel dat het er druk is. De kust wordt gedomineerd door hoge kliffen en bergen, zoals de 671 meter hoge Skottinden. Aan de zuidoostkust zijn pittoreske vissershaventjes te vinden en aan de westkust zijn witte zandstranden, die geschaard worden onder de zeer romantische stranden van Europa, maar voor zwemmen lijkt het water mij te fris! Op deze breedtegraad blijft de middernachtzon van 26 mei tot 17 juli boven de horizon en in de winter, van 9 december tot 4 januari, komt ze er niet bovenuit.

Berlevåg 1

2019

  Het dorpje Berlevåg ligt aan de kust van de Barentszee op het Varanger schiereiland in het noorden van Noorwegen. De zee en de eilanden langs dit deel van de kust van Finnmark, zijn de thuisbasis voor duizenden nestelende zeevogels. Zo sprookjesachtig als op dit plaatje is het er niet, maar het heeft z’n eigen schoonheid, met kale rotsen en toendra, bergen, heidevelden en moerassen. Vanwege de koude en winderige zomers zijn er bijv. geen inheemse bomen in Berlevåg en het haventje van het dorp wordt tegenwoordig beschermd door flexibele golfbrekers van aan elkaar gekoppelde tetrapoden, want dat bleek de enige manier om de Noordelijke stormen vanuit de Barentszee te weerstaan. Toch ontvangt deze noordkust van Europa nog warmte van de Golfstroom. Daardoor komen de temperaturen in Berlevåg in de winter zelden onder de -15°C terwijl de maximale temperaturen in de zomer meestal rond de 13°C liggen.

Kobbelv 4

2019

Langs deze berg vlak bij de Leirfjord in Noord Noorwegen stroomt de Kobbelv. Maar het gaat mij hier om de structuur van de berg. Het schurende ijs van vele eeuwen heeft het aanzicht van de bergwand veranderd in ongeveer dezelfde structuur als de gegroefde huid van de ouder wordende appel. Het lijken in dit geval kleilagen, die in de loop der eeuwen onder het ijs uitgedroogd zijn, en een voor een loslaten van de bergwand.

Kvæfjord 1

2019

Vlakbij Troms in Noors Lapland ligt Kvæfjord. Het profiteert van de Warme Golfstroom en heeft een typisch subarctisch zeeklimaat met vooral in het zuidelijk deel veel regen. De hoeveelheid neerslag is een van de grootste in Noorwegen. Kvæfjord heeft een lange landbouwtraditie. Gewassen zoals aardbeien en aardappelen gedijen goed op de zuidhellingen van de beschutte dalen en hebben vanzelfsprekend ook profijt van de zomerse middernachtzon. Maar het komt ook voor dat er na lange periodes van hete zomerdagen een koude wind afkomstig van de Noordzee (!) recht de fjord inblaast en een kille zeemist meeneemt….

Leirfjord 6

2019

De naam van deze fjord is afgeleid van de naam van de rivier de Leira, die erin uitmondt, en die naam is weer afgeleid van het Noorse woord leirr wat klei betekent. De zee is er visrijk en de kust rotsachtig. Je ziet er veel bruinwieren (Phaeophyta), meercellige planten die zeer groot kunnen worden. Zo wordt bijv. Macrocystis, dat langs de Californische kust voorkomt, tot 60 meter lang. De groene kleur is verdrongen door een bruin pigment. Hierdoor varieert hun kleur van geelbruin tot donkerbruin, soms zijn ze zelfs zwart. Toch zijn er, zoals hier, ook gladde en kale stukken rotskust.

Liatinden 9

2019

Op deze plek vond op 31 augustus 1819 om 14.30 uur een aardbeving plaats, die bekend staat als de Helgelands- of Lurøy aardbeving en die wordt beschouwd als de meest krachtige bekende aardbeving in Noorwegen in historische tijden. Naar schatting had hij een kracht van tussen de 5.8 en 6.2 op de schaal van Richter. Huizen werden beschadigd en schoorstenen stortten in, maar er raakten geen mensen gewond, wat grotendeels te danken was aan het feit dat het goed weer was die dag, na drie weken regen en wind, waardoor de mensen op het veld aan het werk waren. Langs de kust ontstonden krachtige golven en ongebruikelijke overstromingen en volgens de verslagen uit die tijd veroorzaakte een donderend geluid dat langer duurde dan de aardbeving zelf veel angst.

Ringebu Stavkerk 9

2019

Een vergelijkbaar proces zien we terug aan de huid van deze Stavkerk in Ringebu in Zuid Noorwegen. Deze staafkerk is gebouwd in het begin van de 13e eeuw. Het houtwerk aan de buitenkant is eeuwenlang geteerd en de invloed van de elementen en uitzetting door de warmte van de zon hebben voor deze structuur in het geteerde oppervlak gezorgd.

Trollfjorddalen 4

2019

Op weg naar Berlevåg vanaf de Trollfjord-rivier het binnenland in naar de Barentszee in het uiterste noorden van Noorwegen  komen we langs deze ijzige berg. We zijn hier in het Trollfjorddalen natuurreservaat, dat in 2007 tot stand kwam en een oppervlakte van ruim 11 km² heeft. Het natuurreservaat werd gecreëerd om een bijna ongerept loofbos (berken) te behouden. Maar veel bomen waren er niet meer te zien, de kleine kronkelige berkjes waren in 2015 zelfs zwart geworden door de heersende droogte.

Trollfjorddalen 6

2019

Hier in het uiterste noorden van Noorwegen glinsteren de bergen grijs en wit in het kale landschap. Hier lopen beren en reeën rond. Een koude wind komt van de Noordelijke IJszee, en blaast over het gebied. Als ik hieraan terugdenk, is het maar goed dat de Noordkaap zo veel toeristen aantrekt, zodat het hier tenminste nog stil en rustig blijft. Eigenlijk moet ik dus geen reclame maken voor deze mooie plek met deze werken…..