Duitsland Deze werken zijn gemaakt op basis van landschappen die ik op mijn reizen door Duitsland ben tegengekomen.

uit 2010 tot 2017 (klik op de afbeelding om het werk groter te bekijken)
stuur een bericht naar de kunstenaar

Elbe 3

2017

Als je vanaf Nederland naar het Oosten reist, zal je bijna altijd de Elbe moeten oversteken. Nu is dat niet zo’n probleem, want er zijn genoeg bruggen of ponten. De rivier ontspringt in het Reuzengebergte in Tsjechië, komt bij Dresden Duitsland binnen en stroomt vervolgens noord-west-waarts naar Hamburg. Doordat de rivier goed bevaarbaar is, is het voor de handel een belangrijke waterweg. De monding van de Elbe is bij Cuxhaven, waar hij in de Noordzee uitmondt, zeker 15 km breed.

Bodstedter Bodden 1

2016

Deze lagune ligt aan de Oostzee in Pommeren in Noord-Oost Duitsland. Men noemt ze daar Bodden. Deze Bodden worden omsloten door smalle lange landtongen en eilanden, waardoor er slechts smalle verbindingen zijn naar de open zee of aangrenzende lagunes. De oevers zijn over het algemeen met riet begroeid. Vanaf het vasteland stroomt er zoet water de lagune in en met de getijden is er vanuit zee een dagelijks verse zoutwater instroom, die fluctueert met de windrichting en windkracht. Al deze factoren leiden tot schommelende zoutgradiënten en bijzondere ecosystemen in een dynamisch gebied, waar ook plotselinge  veranderingen kunnen optreden, bijvoorbeeld wanneer  oude verbindingen naar de zee door stormvloeden afgesloten worden of nieuwe ontstaan.

Eifel 2

2016

De Eifel is het oostelijke deel van het middelhoge Eifel-Ardennen-plateau. Het ligt ten noorden van de Moezel en ten westen van de Rijn. Het grootste deel ligt in Duitsland, een klein deel in België. Het hoogste punt is de ‘Hohe Acht’ met 747m. In het Tertiair was er in de Eifel sterke vulkanische activiteit. De kraters die ontstaan zijn door explosies van vulkanische gassen hebben zich gevuld met grondwater en worden ‘Maare’ genoemd. De laatste uitbarstingen vonden 10.000 jaar geleden plaats. Onderzoek wijst uit dat dit gebied nog steeds geologisch actief is: het gehele Eifel gebied stijgt 1 à 2 millimeter per jaar. In het verleden kwamen er ook inactieve fases voor van 10.000 à 20.000 jaar, wat doet vermoeden dat toekomstige uitbarstingen nog mogelijk zijn…

Mecklenburger bucht 4

2016

Dit koolzaadveld ligt aan de Mecklenburger Bucht, de grootste baai aan de Duitse Oostzee, vlakbij de vuurtoren van Bastorf. Koolzaad komt oorspronkelijk uit het oostelijke deel van de Middellandse Zee waar de olie werd gebruikt voor consumptie en als lampolie. Vanaf de zeventiende eeuw is koolzaad het belangrijkste oliegewas in Nederland en Noord Duitsland. Maar het gebruik beperkte zich tot lampolie, smeermiddel in stoommachines en de productie van zeep. Want vanwege het hoge gehalte aan erucazuur smaakt koolzaadolie bitter, waardoor het ongeschikt bleef voor menselijke consumptie of veevoer. Maar in de jaren ’70 kwamen er nieuwe erucazuur-arme koolzaadrassen op de markt, waarvan de olie wel voor voedingsdoeleinden gebruikt kon worden en het restproduct, perskoeken, voor veevoer. Nu wordt koolzaad ook gebruikt voor de productie van biobrandstof.

Pfälzer-wald 5

2016

Bij een beekje in het natuurgebied Pfälzerwald in Duitsland zoekt deze zwart-met-blauwe waterjuffer zijn of haar weg. Waterjuffers zijn van libellen te onderscheiden door een aantal kenmerken. Over het algemeen zijn waterjuffers lichter gebouwd en de ogen zijn relatief klein en staan ver uit elkaar. In rust vouwt een waterjuffer de vleugels achter de rug (met uitzondering van de pantserjuffers), terwijl een libel ze gespreid houdt. De larven van beide soorten leven in het water en zijn tamelijk klein, tot ongeveer twee centimeter, met een smal achterlijf. Maar de larven van libellen hebben drie veerachtige staartkieuwen  en daarmee 'straalaandrijving' onder water, terwijl de larven van waterjuffers geen kieuwen hebben en zich voortbewegen door het achterlijf heen en weer te kronkelen. In Nederland zijn de variabele waterjuffer, de watersnuffel en de azuurwaterjuffer de drie algemeenste zwart-met-blauwe juffers. Ze zijn vooral te vinden bij plantenrijke, schone, stilstaande wateren.

Koolmees 1

2015

Volwassen koolmezen zijn circa 14 cm groot, hebben een spanwijdte van 22 tot 25 cm en een gewicht van gemiddeld 17 gram. De koolmees heeft een zwarte kruin, witte wangvlekken, een gele borst en daarop overlangs een zwarte band. Mannetjes zijn te herkennen aan de bredere zwarte band en aan de grotere hoeveelheid zwart tussen de poten en meer glans op de kop. Koolmezen zien elkaar anders dan wij ze zien. Deze groep van vogels kan n.l. heel goed uv-licht waarnemen, in tegenstelling tot de mens en de meeste andere dieren. Uv-gevoeligheid dient om soortgenoten makkelijk te onderscheiden, maar toch niet op te vallen voor roofdieren, die geen uv-licht kunnen waarnemen. Een vrouwtjeskoolmees selecteert haar partner ook op grond van uv-licht: hoe meer uv-weerschijn, hoe beter. Vooral het zwarte bandje/streepje dient om indruk te maken. Daarnaast moet het mannetje ook bewijzen dat hij kan dansen, zingen en haar voeren. Het geschatte aantal koppels koolmezen in Nederland staat op ongeveer 600.000 en stijgt nog steeds. De gemiddelde leeftijd van een koolmees in goede levensomstandigheden bedraagt ongeveer 10 jaar.

Bischofroda 8

2012

Midden in het dorpje Bischofroda  in de Duitse deelstaat Thüringen ligt dit met klaprozen bespikkelde landje. De klaproos is een bekend onkruid, soms massaal aanwezig. Waar Rogge groeit is ook de klaproos te vinden.  De klaproos groeit goed waar de grond verstoord is en arm aan voedingsstoffen, zoals op bouwterreinen, met name op zandgrond. De plant heeft veel zon nodig. Klaprozen ontkiemen wanneer het zaad aan licht wordt blootgesteld, zelfs na een zeer lange periode van duisternis, zoals gebeurde op de Franse en Belgische slagvelden van de eerste wereldoorlog, waar de grond tussen de loopgraven omwoeld werd door granaatinslagen. In Noord-Frankrijk is het dorpje Fleury zo gelaten zoals het aan het einde van de eerste wereldoorlog werd aangetroffen: ruïnes,  velden met onkruid en eindeloos veel klaprozen. Zo werd de klaproos het symbool van ‘La Grande Guerre’ en van niet te vernietigen levenskracht.

Hayn 7

2012

In het voorjaar groeit er tarwe op de velden bij Hayn, een plaatsje in de Duitse Harz. Met hier en daar een rode klaproos plooit het graan zich als een zachte deken over de heuvels. Moeder aarde produceert hier voedsel voor mens en dier. De domesticatie van tarwe begon 10.000 jaren geleden in het Midden Oosten, waarna het gewas zich over de hele aarde heeft verspreid, met o.a. dit resultaat.

Bischofroda 5

2011

Deze bloemenweide ligt in het plaatsje Bischofroda in de Duitse deelstaat Thüringen. Op 1 mei 1920 werd de nieuwe staat Thüringen uitgeroepen. Daarmee kwam een eind aan een hoogst zonderlinge lappendeken van acht kleine vorstendommetjes. Wie voordien door de landstreek Thüringen reisde, wist nooit waar hij was, want elk landje had weer tal van enclaves die in het gebied van de ander verstrooid lagen. Saksen-Meiningen bijvoorbeeld, met een gemiddelde breedte van 15 kilometer, bevatte 14 enclaves van andere vorstendommen, waarvan sommige op de kaart van Duitsland nauwelijks met het blote oog te onderscheiden waren.

Harzcamp Bremer Teich 11

2011

Dit bos ligt in de Harz in Duitsland. Al in 968 werd er melding gemaakt van mijnbouw in dit gebergte. Er werd zilver, koper, lood en zink gewonnen. Met ruim 500 meter diep waren dit rond 1800 de diepste mijnen ter wereld. Hier werden belangrijke uitvindingen gedaan zoals de staalkabel en de ‘fahrkunst’ (kunstladder),  een door waterkracht aangedreven trap die bestond uit twee kabels met treden die heen en weer bewogen. Door van de een naar de ander te stappen kon men afdalen of omhoog gaan. Dit soort trappen kom je nu nog tegen in de ‘cake-walk’ op kermissen

Hayn 3

2011

Tarwe is een van de oudste gedomesticeerde planten. Domesticatie, afkomstig van het Latijnse domus (huis), is het proces waarmee de mens dieren en planten door selectie en fokken zodanig van eigenschappen verandert, dat deze steeds meer aangepast raken aan het leven in dienst van de mens. Men gaat er van uit dat dit proces voor tarwe rond 10.000 jaren geleden in het Middenoosten, van Syrië tot Kasjmir, heeft plaatsgevonden. Dankzij deze domesticatie en de teelt van tarwe o.a. in dit veld bij Hayn, een plaatsje in de Duitse Harz, eten we nu nog steeds ons dagelijkse brood (Amen…..).

Jungferweiher 5

2011

Dit bos staat in het Eifelgebergte in Duitsland. De Eifel is eigenlijk het Duitse deel van de Ardennen. In het verleden was dit een gebied met sterke vulkanische activiteit. De kraters die ontstonden door explosies van vulkanische gassen, hebben zich gevuld met grondwater en worden ‘Maare’ genoemd. De laatste uitbarstingen vonden 10.000 jaar geleden plaats. Onderzoek wijst uit dat dit gebied nog steeds geologisch actief is, het gehele Eifelgebied stijgt 1 à 2 mm per jaar. In het verleden kwamen er ook inactieve fases voor van 10.000 à 20.000 jaar, dus is het niet uitgesloten dat er in de toekomst nog uitbarstingen zullen plaatsvinden. 

Duif 10

2010

De Columbidae ofwel de familie der duiven, bestaat uit middelgrote, compact gebouwde vogels met een volle, ronde borst en kleine kop. In tegenstelling tot andere vogels kunnen ze water met de snavel opzuigen. De jongen worden met duivenmelk uit de krop gevoerd. In tegenstelling tot de duif van Kunstwerk van de week 45, hebben deze twee wel hun post afgeleverd.

Gasthaus Oderbrück 1

2010

Zo’n twee weken voordat wij hier langs reden is dit hotel-restaurant in het Harzgebergte vlak langs de Oder in Duitsland, in vlammen opgegaan. Door de ontstane transparantie heeft het gebouw een andere dimensie en zelfs een zekere schoonheid gekregen. Wel blijft de vraag: wat is er gebeurd, waren er slachtoffers, etc. Na onderzoek mijnerzijds via de website van de plaatselijke brandweer, blijkt er gelukkig niemand gewond geraakt: het restaurant was gesloten en de eigenaar was op vakantie.

Jungferweiher 4

2010

Jungferweiher 4: Bij Ulmen in Duitsland ligt het meertje Jungferweiher, waaraan dit spannende bos staat. Er zouden zomaar sprookjesfiguren uit te voorschijn kunnen komen: de wolf van Roodkapje, een heks, een reus of Repelsteeltje.